09/07/2021

Oxit axit là hợp chất của kim loại hoặc phi kim với oxy ở mức hóa trị cao nhất. Để hiểu rõ hơn về oxit axit là gì? Các tính chất của oxit axit, các bạn hãy cùng chúng tôi đi tìm câu trả lời qua nội dung bài viết dưới đây nhé.

Oxit axit là gì ?

Oxit axit hay còn gọi là anhydrid axit, là oxit của phi kim hoặc sắt kẽm kim loại với oxy mà ở trong đó, phi kim và sắt kẽm kim loại ở trạng thái có số oxy hóa cao nhất. Phần lớn oxit axit là oxit của phi kim và tương ứng với mỗi oxit sẽ có một axit tương ứng. Nó được tạo thành trải qua phản ứng của oxit với nước. Bằng cách loại nước khỏi oxo axit cho đến khi chỉ còn lại một oxit, ta sẽ thu được oxit thuộc nhóm chất này .

Các oxit có tính axit không cho đi proton nhưng lại làm tăng nồng độ ion hydro có trong nước. Ví dụ như cacbon dioxide làm tăng nồng độ ion hydro trong nước mưa từ pH = 5,6 lên đến 25 lần so với nước tinh khiết có pH = 7.

Các oxit của nguyên tố chu kỳ luân hồi 3 trong bảng tuần hoàn những nguyên tố hóa học có tính tuần hoàn tương quan đến tính axit. Oxit của sắt kẽm kim loại kiềm ( Na và Mg ) có tính kiềm, oxit nhôm là chất lưỡng tính khi phản ứng cả dưới dạng base hoặc axit còn oxit của một số ít phi kim như silic, phốt pho, lưu huỳnh và clo thì có tính axit. Một số oxit phi sắt kẽm kim loại như oxit nito, carbon dioxit không có tính axit, cũng không có tính bazo .
Đối với môi trường tự nhiên, những oxit axit có ý nghĩa lớn, trong đó, oxit lưu huỳnh và oxit nito chính là 2 chất gây mưa axit khi phản ứng với hơi nước có trong khí quyển .
Khái niệm oxit axit là gì
Khái niệm oxit axit là gì

Công thức hóa học của oxit axit

Công thức hóa học của oxit axit là MaOb và nó được gọi tên theo cách như sau :
Tên của MaOb = ( Tên tiền tố chỉ số nguyên tử của phi kim ) + Tên phi kim + ( tên tiền tố chỉ số nguyên tử oxi ) + ‘ ‘ Oxit ’ ’ .
Cách đọc tên những tiền tố tương ứng sẽ là : 1 là mono, 2 là đi, 3 là tri, 4 là tetra và 5 là penta. Đối với tên tiền tố là mono thì không cần phải ghi và đọc ra .
Ví dụ như :

Chỉ số

Tên Tiền tố

Ví dụ

1 Mono CO : Cacbon ( mono ) oxit
2 Đi CO2 : Cacbon đioxit
3 Tri SO3 : Lưu huỳnh trioxit
4 Tetra
5 Penta P2O5 : Điphotpho Pentaoxit

 

Cấu tạo một phân tử khí
Cấu tạo một phân tử khí

Tính chất hóa học của oxit axit

1. Tính tan ( oxit axit công dụng với nước )

Hầu hết những oxit axit đều tan trong nước để tạo thành dung dịch axit, ngoại trừ oxit sillic SiO2 .
SO3 + H2O → H2SO4
P2O5 + 3H2 O → 2H3 PO4
N2O5 + H2O → 2HNO3
SO2 + H2O → H2SO3
CO2 + H2O → H2CO3 ( Phản ứng thuận nghịch )

2. Tác dụng với oxit bazo tan và tạo thành muối

SO3 + CaO → CaSO4
P2O5 + 3N a2O → 2N a3PO4

3. Tác dụng với bazơ tan

Bazo tan là bazo của sắt kẽm kim loại kiềm hoặc kiềm thổ mới, hay chính là những bazo sau : NaOH, Ca ( OH ) 2, KOH, Ba ( OH ) 2 .
P2O5 + 6KOH → 2K3 PO4 + 3H2 O
Tuỳ vào tỉ lệ mol giữa oxit axit và bazơ tan tham gia phản ứng mà loại sản phẩm tạo ra sẽ khác nhau. Chúng hoàn toàn có thể là hỗn hợp nước và muối trung hoà, muối axit hoặc hỗn hợp của hai muối .

– Trường hợp 1: Gốc axit tương ứng có hoá trị II

  • Đối với sắt kẽm kim loại kiềm trong bazơ có hoá trị I :

Tỉ lệ mol giữa bazo và oxit axit là 1 : 1 thì phản ứng sẽ tạo muối axit .
NaOH + SO2 → NaHSO3
Tỉ lệ mol bazo và oxit axit là 2 : 1 thì phản ứng sẽ tạo ra muối trung hoà .
2KOH + SO3 → K2SO3 + H2O

  • Đối với sắt kẽm kim loại kiềm trong bazo có hoá trị II

Tỉ lệ mol bazo và oxit axit là 1 : 1 thì phản ứng sẽ tạo ra muối trung hoà
CO2 + Ca ( OH ) 2 → CaCO3 + H2O
Tỉ lệ mol bazo và oxit axit là 1 : 2 thì phản ứng sẽ tạo ra muối axit
2S iO2 + Ba ( OH ) 2 → Ba ( HSiO3 ) 2

– Trường hợp 2: Đối với axit có gốc axit hoá trị III

  • Đối với sắt kẽm kim loại kiềm có hoá trị I :

Tỉ lệ mol bazo và oxit axit là 6 : 1
P2O5 + 6N aOH → 2N a2HPO4 + H2O
Tỉ lệ mol giữa bazo và oxit axit là 4 : 1
P2O5 + 4N aOH → 2N aH2PO4 + H2O
Tỉ lệ mol giữa bazo và oxit axit là 2 : 1
P2O5 + 2N aOH + H2O → 2N aH2PO4
Tính chất hóa học của oxit axit
Tính chất hóa học của oxit axit

Danh sách một số ít oxit axit thường gặp

STT

Tên oxit thường gặp

Các axit tương ứng

STT

Tên oxit thường gặp

Các axit tương ứng

1 CO2 Cacbon dioxit – H2CO3 16 I2O Điiốt oxit – HIO
2 SO2 Lưu huỳnh dioxit – H2SO3 17 I2O3 Điiốt trioxit – HIO2
3 SO3 Lưu huỳnh trioxit – H2SO4 18 I2O5 Điiốt pentaoxit – HIO3
4 N2O3 Đinitơ trioxit – HNO2 19 I2O7 Điiốt heptaoxit – HIO4
5 N2O5 Đinitơ pentaoxit – HNO3 20 Br2O Đibrôm oxit – HBrO
6 P2O3 Điphotpho trioxit – H3PO3 21 Br2O3 Đibrôm trioxit – HBrO2
7 P2O5 Điphotpho pentaoxit – H3PO4 22 Br2O5 Đibrôm pentaoxit – HBrO3
8 Cl2O Điclo oxit – HClO 23 Br2O7

Đibrôm heptaoxit – HBrO4

9 Cl2O3 Điclo trioxit – HClO2 24 TeO2 Telua đioxit – H2TeO3
10 Cl2O5 Điclo pentaoxit – HClO3 25 F2O Điflo oxit – UFO
11 Cl2O7 Điclo heptaoxit – HClO4 26 UO2 Urani đioxit – H2UO3
12 CrO3 Crôm trioxit – H2Cr2O7 và H2CrO4 27 UO3 Urani trioxit – H2UO4
13 SiO2 Silic đioxit – H2SiO3 28 WO3 Wolfram trioxit – H2WO4
14 SeO2 Selen đioxit – H2SeO3 29 Mn2O7 Đimangan heptaoxit – HMnO4
15 SeO3 Selen trioxit – H2SeO4


Các oxit axit thường gặp

Một số dạng bài tập cơ bản về oxit axit là gì

1. Cho oxit axit tính năng với dung dịch kiềm ( NaOH, KOH, … )

Phương trình hóa học hoàn toàn có thể xảy ra :
CO2 + 2N aOH → Na2CO3 + H2O ( 1 )
CO2 + NaOH → NaHCO3 ( 2 )

Bước 1: Xét tỉ lệ mol giữa bazo với oxit axit (ký hiệu T)

  • Nếu T ≥ 2 : Sản phẩm thu được là muối trung hòa, xảy ra phản ứng ( 1 )
  • Nếu 1

  • Nếu T ≤ 1 : Sản phẩm thu được là muối axit, tức là chỉ xảy ra phản ứng ( 2 )

Bước 2: Viết phương trình hóa học

Bước 3: Từ phương trình hóa học kết hợp với việc áp dụng các định luật như định luật bảo toàn khối lượng, định luật bảo toàn nguyên tố để giải đáp các yêu cầu mà đề bài đưa ra.

2. Cho oxit axit công dụng với dung dịch kiềm thổ ( Ca ( OH ) 2, Ba ( OH ) 2, … )

Phương trình hóa học hoàn toàn có thể xảy ra :
2CO2 + Ca ( OH ) 2 → Ca ( HCO3 ) 2 ( 1 )
CO2 + Ca ( OH ) 2 → CaCO3 + H2O ( 2 )

Bước 1: Xét tỉ lệ mol giữa bazo với oxit axit (ký hiệu T)

  • Nếu T ≥ 2 : Sản phẩm thu được là muối trung hòa, xảy ra phản ứng ( 1 )
  • Nếu 1

  • Nếu T ≤ 1 : Sản phẩm thu được là muối axit, tức là chỉ xảy ra phản ứng ( 2 )

Bước 2: Viết phương trình hóa học

Bước 3: Từ phương trình hóa học kết hợp với việc áp dụng các định luật như định luật bảo toàn khối lượng, định luật bảo toàn nguyên tố để giải đáp các yêu cầu mà đề bài đưa ra.’

Bài tập minh họa về oxit axit có lời giải

Bài 1: Từ các chất sau: Canxi oxit CaO, lưu huỳnh dioxit SO2, cacbon dioxit CO2, lưu huỳnh trioxit SO3, kẽm oxit ZnO, bạn hãy lựa chọn một chất thích hợp điền và vào các phản ứng sau:

a ) Axit sulfuric + … → kẽm sulfat + nước
b ) Natri hidroxit + … → natri sulfat + nước
c ) Nước + … → axit sunfuro
d ) Nước + … → canxi hidroxit
e ) Canxi oxit + … → canxi cacbonat

Giải:

Theo công thức hóa học của những chất, ta có những phương trình hóa học sẽ xảy ra là :
a ) H2SO4 + ZnO → ZnSO4 + H2O
b ) 2N aOH + SO3 → Na2SO4 + H2O
c ) H2O + SO2 → H2SO3
d ) H2O + CaO → Ca ( OH ) 2
e ) CaO + CO2 → CaCO3

Bài 2: Trong các oxit axit, oxit bazo sau: CaO, Fe2O3, SO3, oxit nào có thể tác dụng được với:

a ) Nước .
b ) Axit clohidric .
c ) Natri hidroxit .

Giải:

Theo đặc thù hóa học của oxit axit, oxit bazo, ta có những phương trình phản ứng sau :
a ) Những oxit công dụng được với nước, gồm có :
CaO + H2O → Ca ( OH ) 2
SO3 + H2O → H2SO4
b ) Những oxit tính năng được với axit clohidric sẽ là :
CaO + 2HC l → CaCl2 + H2O
Fe2O3 + 6HC l → 2F eCl3 + 3H2 O
c ) Những oxit công dụng được với dung dịch natri hidroxit :
SO3 + NaOH → NaHSO4
SO3 + 2N aOH → Na2SO4 + H2O

Bài 3: Sục 1,68 lít khí carbon dioxit (đktc) vào trong bình đựng 250ml dung dịch Kali hidroxit dư. Biết thể tích của dung dịch trước và sau phản ứng là không có sự thay đổi. Xác định nồng độ mol/lit của muối thu được sau phản ứng.

Giải:

Theo đề bài đưa ra, ta có được : nCO2 = V / 22,4 = 1,68 / 22,4 = 0,075 ( mol )
Vì Kali hidroxit được cho phản ứng dư nên loại sản phẩm tạo thành sẽ là muối trung hòa
CO2 + 2KOH → K2CO3 + H2O
Từ phương trình phản ứng hóa học trên, ta có nK2CO3 = nCO2 = 0,075 ( mol )
Vì thể tích của dung dịch trước và sau phản ứng giữ nguyên, không đổi khác nên Vdd = 250 ml = 0,25 lít
Vậy nồng độ muối thu được sau phản ứng sẽ được xác lập là : CM ( K2CO3 ) = n / V = 0,0075 / 0,25 = 0,3 ( mol / l ) .

Bài 4: Cho 1,6g đồng (II) oxit phản ứng với 100g dung dịch axit sulfuric có nồng độ 20%. Hãy:

a ) Viết phương trình phản ứng hóa học đã xảy ra .
b ) Tính nồng độ Tỷ Lệ những chất có trong dung dịch thu được sau khi phản ứng kết thúc .

Giải:

Theo đề bài đưa ra, ta có nCuO = m / M = 1,6 / 80 = 0,02 mol
nH2SO4 = mct / mdd = 20/98 = 0,2 mol
a ) Phương trình hoá học đã xảy ra của phản ứng :
CuO + H2SO4 → CuSO4 + H2O
b ) Theo phương trình phản ứng trên thì lượng đồng ( II ) oxit tham gia phản ứng hết, axit sulfuric còn dư. Do đó, khối lượng muối đồng sulfat được tạo thành sẽ tính theo số mol CuO :
nCuSO4 = nCuO = 0,02 ( mol ) ⇒ mCuSO4 = 0,02. 160 = 3,2 ( g ) .
Khối lượng H2SO4 còn dư sau phản ứng là :
mH2SO4 = 20 – 98.0,02 = 18,04 ( g ) .
Vậy nồng độ Phần Trăm của những chất trong dung dịch sau phản ứng sẽ là :

C%(CuSO4) = 3,2. 100%/ (100 + 1,6) = 3,15%

C % ( H2SO4 ) = 18,04. 100 % / ( 100 + 1,6 ) = 17,76 %

Vậy là chúng đã tìm hiểu xong về khái niệm oxit axit là gì cũng như nắm được cách giải các dạng bài tập liên quan. Hy vọng rằng, qua bài viết này, các bạn đã có thêm những kiến thức hữu ích để ứng dụng trong thực tế. Nếu có bất cứ thắc mắc gì về các vấn đề liên quan đến oxit axit, các bạn có thể để lại bình luận ở phía dưới để cùng https://acic.com.vn/ trao đổi và tìm ra lời giải nhé.

 Xem thêm:

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.